Erazm Czarnecki – Działacz Polonijny i Poseł do Volkstagu
Erazm Czarnecki to postać, która na zawsze wpisała się w historię Wolnego Miasta Gdańska jako działacz polonijny, poseł do Volkstagu oraz publicysta. Jego życie i działalność koncentrowały się na promowaniu polskości w regionie, który w tamtych czasach był miejscem napięć narodowych i kulturowych. Urodził się 3 czerwca 1892 roku w Pakości, a zmarł 4 września 1949 roku w Gdańsku. W artykule przyjrzymy się jego życiorysowi, działalności politycznej, zawodowej oraz wpływowi, jaki miał na społeczność polską w Gdańsku.
Wczesne Lata Życia
Erazm Czarnecki urodził się w rodzinie Antoniego Czarneckiego, przedsiębiorcy budowlanego, i Pelagii z domu Runde. Jego dzieciństwo miało miejsce na Kujawach, gdzie uczęszczał do szkoły powszechnej w Pakości. Następnie kontynuował naukę w gimnazjum najpierw w Inowrocławiu, a potem w Poznaniu. Już od młodych lat przejawiał aktywność społeczną – brał udział w strajkach szkolnych w 1906 roku oraz należał do organizacji filareckiej.
Po ukończeniu gimnazjum w 1913 roku Erazm Czarnecki podjął studia na Państwowym Instytucie Technicznym w Poznaniu, gdzie zdobył tytuł architekta budownictwa lądowego. Po zakończeniu nauki rozpoczął praktykę budowlaną w firmie A. Schmidta na Śląsku, a później pracował dla Ludwika Sicherta w Poznaniu. W 1916 roku jego życie przybrało nowy kierunek – został powołany do wojska i przeniesiony do Gdańska, gdzie pracował jako inżynier lądowo-wodny w Stoczni Cesarskiej.
Działalność Polityczna
Pod koniec 1918 roku Erazm Czarnecki zaangażował się aktywnie w życie społeczne Gdańska, zakładając tajny Związek Pracowników Polaków oraz zostając jego prezesem. Współpracował z różnymi organizacjami polonijnymi i prowadził działalność konspiracyjną na Pomorzu, co doprowadziło do jego aresztowania przez służby niemieckie. W 1919 roku Czarnecki objął kierownictwo Gdańskiej Komisji Rejestracyjnej, gdzie przygotowywał dokumenty na Konferencję Pokojową w Paryżu.
W późniejszych latach Erazm Czarnecki pełnił różne funkcje związane z Polską administracją na terenie Gdańska. W marcu 1920 roku został wybrany sekretarzem Podkomisariatu Naczelnej Rady Ludowej na miasto Gdańsk. Jego działalność polityczna nabrała jeszcze większego znaczenia po powołaniu Gminy Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku, której sekretarzem został w 1921 roku. Od 1931 roku aż do stycznia 1935 roku pełnił funkcję prezesa tej gminy.
Kariera Zawodowa
Równocześnie z działalnością polityczną Erazm Czarnecki rozwijał swoją karierę zawodową jako architekt i inspektor techniczny. Na początku lat dwudziestych założył własną firmę budowlaną, jednakże projekt ten nie odniósł sukcesu i firma splajtowała. W 1925 roku przyjął stanowisko starszego inspektora technicznego w Dyrekcji Technicznej Rady Portu i Dróg Wodnych. Od kwietnia 1930 roku działał jako sekretarz oddziału Zjednoczenia Zawodowego Polskiego Urzędników i Funkcjonariuszów Rady Portu.
W latach 1931-1935 Erazm Czarnecki zasiadał także w Volkstagu IV i V kadencji, gdzie reprezentował interesy polskiej społeczności Gdańska. Publikował artykuły dotyczące spraw polskich zarówno w prasie gdańskiej (np. „Gazeta Gdańska”, „Związkowiec”), jak i pomorskiej oraz poznańskiej. Jego pisma charakteryzowały się krytycznym podejściem do sytuacji Polaków żyjących w Wolnym Mieście Gdańsku.
Okres Drugiej Wojny Światowej i Po Wojnie
W wyniku wybuchu II wojny światowej Erazm Czarnecki opuścił Gdańsk i przeniósł się do Bratysławy, gdzie początkowo pozostawał bez pracy. W latach 1942-1945 pracował jednak w Dunajskiej Żegludze Słowackiej „Dunajplavba”. Po zakończeniu wojny powrócił do Gdańska i szybko podjął pracę jako dyrektor Biura Portowego, a następnie dyrektor Mieszanej Komisji Taryfowej.
Niestety jego życie zawodowe zostało zakłócone przez wydarzenia polityczne tamtego okresu. W 1948 roku został aresztowany na podstawie donosu przez funkcjonariuszy WUBP i przetrzymywany przez 21 tygodni. Po uwolnieniu wrócił do pracy jako naczelnik Wydziału Taryfowo-Informacyjnego Gdańskiego Urzędu Morskiego.
Życie Prywatne
Erazm Czarnecki był mężem Jadwigi z domu Landowskiej, nauczycielki języka niemieckiego i angielskiego. Ich życie razem było związane z intensywną działalnością społeczną Erazma oraz jego zaangażowaniem w sprawy polonijne. Jego żona również aktywnie wspierała męża w jego działaniach na rzecz polskiej społeczności.
Erazm Czarnecki zmarł 4 września 1949 roku w Gdańsku i został pochowany na cmentarzu katolickim w Sopocie, gdzie spoczywa obok wielu innych zasłużonych dla regionu postaci.
Zakończenie
Erazm Czarnecki to niewątpliwie jedna z kluczowych postaci polskiego ruchu narodowego na Pom
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).